>activiteiten>lezingen

26 jan 2012 - Lezing over mantelspelden uit de IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege Middeleeueen. Locatie bezoekerscentrum De grote Rivieren, Langstraat 38 in Heerewaarden.

Donderdag 26 januari houdt archeoloog dr. Stijn Heeren in het bezoekerscentrum De Grote Rivieren in Heerewaarden een lezing over mantelspelden (fibulae). De Archeologische Werkgroep Bommelerwaard (AWN afd. 15) verzorgt deze avond een tentoonstelling over fibulae uit de Bommelerwaard en het rivierengebied. Ook is er na de lezing mogelijkheid om fibulae te laten determineren. De lezing begint om 20.00 uur, zaal open om 19.30 uur. De entree is € 3,50.

Vanaf de jaren '90 is het aantal fibulae uit Nederlandse bodem dankzij metaaldetectie enorm toegenomen. Dacht men vroeger nog dat het een luxe product was, nu denken we eerder aan een 'wegwerp product'. Fibulae vormen dan ook een belangrijke informatiebron voor de archeoloog. Zo kunnen de mantelspelden dankzij de modegevoeligheid doorgaans erg nauwkeurig gedateerd worden. In sommige gevallen zelfs nauwkeuriger dan munten! Ook kunnen fibulae de archeoloog inzicht geven in het geslacht of de identiteit van de dragers. Naast antwoorden leveren fibulae de archeologie ook weer nieuwe vragen op. Waarom worden er in graven op het platteland zo weinig mantelspelden gevonden? Wat zijn de verschillen tussen het platteland en de Romeinse stad Nijmegen? Dr. Stijn Heeren zal tijdens zijn lezing ingaan op de archeologische betekenissen van fibulae uit de IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen (± 400 voor Chr. tot 700 na Chr.). Na de lezing kunnen vinders hun fibulae laten determineren door metaalspecialisten. De tentoonstelling is alleen op de avond van de lezing te bezichtigen.

24 maart 2011 Lezing - Keltische munten en glazen armbanden in Zuid- en Midden-Nederland (aanvang 20:00 uur in Bezoekerscentrum De Grote Rivieren, Langstraat 38, Heerewaarden)

Een lezing door: prof. dr. N.Roymans (VU), een autoriteit op het gebied van de archeologie van Keltische samenlevingen.

Gedurende de late IJzertijd, vóór de komst van het Romeinse leger naar de Lage Landen, was het centrale rivierengebied ook al bewoond. De archeologische vondsten wijzen erop dat deze bewoners (handels)contacten onderhielden met Gallië. Ze importeerden onder meer metalen, basaltlava en benodigdheden om glas te kunnen maken. Hun handelswegen volgden de rivieren Rijn en Maas naar het zuiden.
De glazen armbanden heten ook wel 'La Tène'-armbanden, genoemd naar de Keltische cultuur tussen 500 voor Christus en het begin van onze jaartelling in Zwitserland. Interessant is, dat de vindplaatsen van de armbanden precies de Rijn en de Maas volgen: de toenmalige handelswegen dus. Iets anders eigenaardigs zijn de ringetjes, die zonder uitzondering veel te klein zijn om te dragen. Een tweede opvallendheid is dat de glazen sieraden nogal plotseling verdwijnen nadat de Romeinse legers deze gebieden zijn binnengevallen. Gecombineerd met hun vindplaats langs de rivieren is het heel goed mogelijk dat de armbanden hier in het noorden helemaal niet als sieraad functioneerden, maar als betaalmiddel.
Met de komst van het Romeinse leger is vermoedelijk de noodzaak van dit glazen geld verdwenen. Eerst kwam er nog een overgangsperiode, waarin Keltische munten als betaalmiddel dienden. Toen Romeinse munten uit het leger ook doordrongen in de inheemse nederzettingen, verdrongen ze op hun beurt de 'overgangsmunten'. In zijn verhaal zal prof Nico Roymans diverse aspecten van deze cultuur belichten.

20 mei 2010 Lezing - De Romeinse raadsels tussen Rossum/Alem en Lith ontrafelt. (in bezoekerscentrum Heerewaarden)

Voor het eerst zijn de belangrijke archeologische vindplaatsen in Rossum en Alem samengebracht tot een wetenschappelijke studie. En wel door een archeologie student (Vrije Universiteit Amsterdam) uit Rossum. Zijn scriptie richt zich op de vindplaatsen Rossum-Het Klooster (de uiterwaarden aan de noordzijde van de Kloosterdijk) en Alem-De Marensche Waarden (de baggerput bij de Alemse jachthaven). In Rossum-Het Klooster zijn vroeger uitzonderlijk veel Romeinse vondsten aangetroffen, die geïnterpreteerd werden als overblijfselen van een legerplaats. Toen in de jaren '50 zandzuigers in de Marensche Waarden actief waren kwamen er veel bijzondere Romeinse vondsten boven water, waaronder: zwaarden, een helm en zelfs altaren voor goden. De vondsten uit Alem waren tot op heden echter nog nooit geïnventariseerd. In Van Hemert's scriptie zijn alle vondsten uit beide vindplaatsen verzameld en beschreven, en wordt vervolgens een reëel beeld gegeven van Rossum/Alem in de Late IJzertijd t/m de Laat- Romeinse tijd (100 voor Chr.- 450 na Chr.). Er wordt vaak verondersteld dat dit wijst op een Laat-Romeinse militaire versterking(en), maar is dat ook zo?
Op deze en andere vragen zal op 20 Mei een antwoord komen. De lezing duurt van 20.00 tot 22.00.

Zie ook de aankondiging voor de aansluitende tentoonstelling vanaf 17 april tot 1 oktober.

Bezoekerscentrum De Grote Rivieren, Heerewaarden meer informatie

17 april - 1 oktober 2010 Tentoonstelling Romeinse sporen in Rossum/Alem en Lith (in bezoekerscentrum Heerewaarden)

De AWN organiseert een kleinschalige tentoonstelling met enkele topstukken. Dit naar aanleiding van een afstudeerscriptie Archeologie (Vrije Universiteit Amsterdam) van Jelle van Hemert uit Rossum. Op 20 Mei zal Jelle hierover een lezing houden in het Bezoekerscentrum te Heerewaarden. De tentoonstelling geeft een indruk hoe de plaatselijke bevolking heeft geleefd met beeld en voorwerpen. Zowel militaire voorwerpen als plaatselijke gebruiksvoorwerpen uit de betreffende perioden zijn er te zien.
Denk daarbij aan een zeldzaam zwaard uit de Late IJzertijd (La Tène periode), munten (gouden Keltische regenboogschotel en zilveren Romeinse denarii), speerpunten, sieraden (bronzen mantelspelden en armbanden) en aardewerk.
Tevens zijn er diverse opdrachten uit te voeren zoals met een metaaldetector in de grond zoeken en scherven determineren.

Bezoekerscentrum De Grote Rivieren, Heerewaarden meer informatie

3 november - 15 december 2009 Tentoonstelling AWN

Keltische sporen in Zaltbommel: Tot 15 december worden er in de Openbare bibliotheek van Zaltbommel vondsten ten toon gesteld welke gevonden zijn op een tweetal locaties in Zaltbommel. Zo zijn er voorwerpen te zien welke door de AWN zijn gevonden tijdens onderzoek op het Wielewaalterrein.
Tevens wil de Archeologische Werkgemeenschap Nederland u vondsten laten zien die zij recentelijk deden op het bedrijventerrein De Wildeman.
Te zien zijn onder meer Romeinse munten, aardewerk en een voetje van een Keltische drinkhoorn dat voor Nederland een unieke vondst is. Ook Middeleeuwse gebruiksvoorwerpen zijn vertegenwoordigd zoals een tinnen theepotje, vaasje en diverse aardewerk borden.
De vitrines zijn vrij te bezichtigen tijdens de openingstijden van de Bibliotheek aan de Nieuwstraat te Zaltbommel.

25 maart 2009 - Jaarvergadering. Aanvang om 20.00 uur (zaal open om 19.30 uur). Adres: oude gereformeerde kerk, Kerkstraat 24 te Rossum. De jaarvergadering zal worden voorafgegaan door een lezing. De lezing, door Anton Verhagen, zal een beeld schetsen van wat er in het verleden is gevonden in de wijde omgeving van Rossum. In zijn boek “Speuren naar het onbekende” geeft Anton een fascinerend beeld van wat zich hier in het verleden heeft afgespeeld.

najaar 2008 - Lezing "Leven en dood in Romeins Bommel". Datum: 20 november. Locatie "Hof van Gelre", Oliestraat 22, Zaltbommel. Zaal open 19:00 voor tentoonstelling, lezing aanvang 20:00. De toegang is gratis. Onderzoekers van ADC ArcheoProjecten houden een lezing over de resultaten van het archeologisch onderzoek op het terrein De Wildeman in Zaltbommel. In dit gebied, waar nu een groot bedrijventerrein ontstaat, is enkele jaren achtereen archeologisch onderzoek verricht. Tijdens open dagen zijn talloze inwoners van Zaltbommel en omgeving, waaronder honderden scholieren, op bezoek geweest om meer te horen en te zien van de opgravingen. Komende winter worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd. Vier verschillende nederzettingen uit de Romeinse tijd en een uitgestrekt grafveld zullen in detail besproken worden. Als voorproefje hierop zullen twee onderzoekers van ADC ArcheoProjecten een lezing verzorgen. Het leven en de dood van inheemse boeren in de Romeinse tijd zullen daarbij centraal staan. De lezing wordt georganiseerd door de Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland (AWN), de organisatie van vrijwillige of amateur-archeologen. Verschillende leden van de AWN hebben meegewerkt bij de opgravingen en de open dagen. Voor nadere informatie: Hans van der Laan, tel. 0418-518224.

mei 2008 Lezing "Ontginning Westland vanaf de Middeleeuwen". Een afstudeeronderzoek van de universiteit van Leiden.

25 mei 2007-ELFDE DAG VAN HET ROMEINSE AARDEWERK

Op vrijdag 25 mei 2007 vindt op de Radboud Universiteit in Nijmegen de Elfde Dag van het Romeinse Aardewerk plaats. Er wordt over aardewerk gesproken en ook over ander vondstmateriaal. Dit jaar zullen twee thema’s het programma
overheersen: aardewerk in militaire context en wapentuig. Het volledige programma wordt binnenkort bekend gemaakt.

Voor deelname aan deze dag vragen wij van u een bijdrage van € 13 (koffie, thee, lunch) die ter plekke kan worden betaald. Laat u voor 11 mei weten of
u de 25ste aanwezig zult zijn door een kort bericht per e-mail te zenden aan aardewerkdag@let.ru.nl?

Het programma is te vinden op de website van de AWN-Nijmegen.

De locatie van deze dag is zaal CC 03 van collegezalen A-faculteiten, Mercatorpad 1, Nijmegen (naast het Erasmusgebouw. Een routebeschrijving en
een plattegrond van de Campus zijn te vinden op:
http://www.ru.nl/contact_en_service/bereikbaarheid/.

7 maart - Lezing over de romeinse tempel van Elst met aansluitend de jaarvergadering voor leden.